Αυγά με…άρωμα Ελιάς

Καινοτόμος προσέγγιση στην παραγωγή αυγών με έμφαση στην υγεία, την ευζωία και τη βιωσιμότητα.  

Η έρευνα στον τομέα της βιώσιμης γεωργίας και της παραγωγής τροφίμων υψηλής ποιότητας αποκτά διαρκώς μεγαλύτερη σημασία, καθώς η ζήτηση για προϊόντα που συνδυάζουν την υγεία, την ευζωία των ζώων και το σεβασμό στο περιβάλλον συνεχώς αυξάνεται. Tο Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ υλοποίησε ένα πρωτοποριακό έργο που εστιάζει στην παραγωγή αυγών με αυξημένη περιεκτικότητα σε ωφέλιμα για τον καταναλωτή λιπαρά οξέα μέσω της προσθήκης πάστας ελιάς στη διατροφή αυγοπαραγωγών ορνίθων.  

Η Δρ. Άννα Δεδούση, επιστημονικά υπεύθυνη της εν λόγω έρευνας, περιγράφει τον βασικό άξονα του προγράμματος ως εξής: «Η μελέτη εστίασε στην ενσωμάτωση πάστας ελιάς, που αποτελεί ένα υποπροϊόν που παράγεται κατά τη διαδικασία εξαγωγής του ελαιόλαδου και έχει μεγάλο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, στο σιτηρέσιο των ορνίθων αυγοπαραγωγής, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και της θρεπτικής αξίας των αυγών, της υγείας και ευζωίας των πτηνών αλλά και των αποδόσεών τους. Πρόκειται για μια διατροφική στρατηγική που αποσκοπεί στη δημιουργία ενός καινοτόμου προϊόντος αναβαθμισμένης διατροφικής σύνθεσης και άρα προστιθέμενης αξίας, που παράγεται σύμφωνα με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και της πράσινης ανάπτυξης, προάγοντας παράλληλα την υγεία και την ευζωία  των πτηνών». 

Ποιότητα & Ευζωία στα Αυγά  

Η μακρόχρονη πειραματική διαδικασία, η οποία ακολούθησε αυστηρά πρωτόκολλα ηθικής και δεοντολογίας της έρευνας, απέδωσε εντυπωσιακά μετρήσιμα αποτελέσματα σε πολλαπλά επίπεδα. Όπως εξηγεί η Δρ Δεδούση «Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματά μας ήταν η θετική επίδραση της πάστας ελιάς στην ποιότητα του κελύφους του αυγού. Τα αυγά από τις όρνιθες που έλαβαν πάστα ελιάς είχαν κατά μέσο όρο πιο παχύ και ανθεκτικό κέλυφος, με μείωση του ποσοστού των αυγών με σπασμένο κέλυφος έως και 34% σε σύγκριση με τις ομάδες ελέγχου». 

Η βελτιωμένη ποιότητα του κελύφους των αυγών είναι ζωτικής σημασίας για τη βιομηχανία της αγοράς αυγών, καθώς τα κατεστραμμένα και ραγισμένα αυγά οδηγούν σε οικονομικές απώλειες σε όλη τη διαδικασία παραγωγής και διανομής, που ανέρχονται σε 8% έως 11% της συνολικής παραγωγής αυγών. Παράλληλα ενισχύεται η ασφάλεια των τροφίμων καθώς περιορίζεται μια πιθανή επιμόλυνση του περιεχομένου των αυγών από παθογόνους μικροοργανισμούς μέσα από το ραγισμένο κέλυφος. Με άλλα λόγια, η προσθήκη της πάστας ενισχύει την ανθεκτικότητα του τελικού προϊόντος καθιστώντας το πιο βιώσιμο και εμπορικά ανταγωνιστικό.  

Επιπλέον, παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση στο χρωματισμό της λεκίθου/κρόκου των αυγών, στοιχείο που σχετίζεται άμεσα με τις προτιμήσεις της σύγχρονης αγοράς. «Οι καταναλωτές και οι επαγγελματίες της βιομηχανίας προτιμούν αυγά με βαθύτερο χρωματισμό στον κρόκο. Η πάστα ελιάς οδήγησε σε μία σημαντική βελτίωση σε αυτό το χαρακτηριστικό, καθώς τα αυγά είχαν πιο σκούρο κίτρινο χρωματισμό λεκίθου σε σχέση με τους μάρτυρες. Ως εκ τούτου, τα αυγά με αυτό το επιθυμητό χαρακτηριστικό θεωρούνται προϊόντα προστιθέμενης αξίας που μπορούν να αυξήσουν το οικονομικό εισόδημα των παραγωγών», αναφέρει η ερευνήτρια του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. 

Επιπρόσθετα, η έρευνα έλαβε υπόψη την ευζωία των πτηνών, εφαρμόζοντας ένα εναλλακτικό σύστημα εκτροφής (δάπεδο με στρωμνή) σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία για την προστασία των αυγοπαραγωγών ορνίθων. Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται όχι μόνο η ποιότητα του τελικού προϊόντος αλλά και η βελτίωση των συνθηκών ζωής των ζώων.  

Εκτιμήθηκαν διάφοροι δείκτες ευζωίας όπως η ποδοδερματίτιδα και οι κακώσεις της τρόπιδας του στέρνου. Καταγράφηκαν πολύτιμα δεδομένα σχετικά με τη συμπεριφορά των πτηνών, όπως οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους και με το περιβάλλον, αλλά και βιοχημικοί δείκτες αίματος που αποτύπωναν την κατάσταση υγείας τους. Αξιολογήθηκε επίσης και η επίδραση της διατροφικής παρέμβασης στο μικροβίωμα του εντέρου των πτηνών με ιδιαίτερα ενδιαφέροντα ευρήματα. Αναλυτικότερα, διαπιστώθηκε πως η πάστα ελιάς έχει πρεβιοτική δράση καθώς ευνοεί την ανάπτυξη μικροοργανισμών που προάγουν την υγεία του εντέρου των πτηνών, μειώνοντας ενδεχομένως την ανάγκη χρήσης αντιβιοτικών, ευθυγραμμιζόμενη με τις πρακτικές της αειφόρου και κυκλικής οικονομίας στην πτηνοτροφία και την ιδέα της ενιαίας υγείας. Αυτή η ολιστική προσέγγιση καθιστά το έργο πρότυπο στο πεδίο της αειφορίας και της υπεύθυνης κτηνοτροφίας.

Διατροφική Αξία, Οργανοληπτικά Χαρακτηριστικά των Αυγών και Μελλοντικές Προοπτικές 

Αξιολογήθηκε τόσο η θρεπτική αξία των αυγών, μέσα από εξειδικευμένες αναλύσεις όσο και ορισμένα οργανοληπτικά τους χαρακτηριστικά (άρωμα, γεύση και χρωματισμός λεκίθου) σε γευστική δοκιμή που πραγματοποιήθηκε. Σε ότι αφορά τη θρεπτική αξία των αυγών σημαντικό εύρημα ήταν η μείωση της χοληστερόλης στα αυγά που προέρχονται από όρνιθες που τρέφονταν με πάστα ελιάς. «Παρατηρήσαμε μείωση έως και 11.4% στην περιεκτικότητα χοληστερόλης σε σχέση με τα αυγά των ομάδων ελέγχου, κάτι που μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία των καταναλωτών. Κάτι τέτοιο βέβαια απαιτεί περεταίρω έρευνα. Επιπλέον, διαπιστώθηκε αυξημένη περιεκτικότητα των αυγών σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα και πολυφαινόλες ενισχύοντας έτσι τη θρεπτική αξία των αυγών, καθιστώντας τα ένα ολοκληρωμένο προϊόν υψηλής διατροφικής ποιότητας. Αξίζει επίσης να σημειωθεί, ότι τα αποτελέσματα της γευστικής δοκιμής που πραγματοποιήθηκε έδειξαν θετική επίδραση της πάστας ελιάς στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των αυγών που αξιολογήθηκαν. 

Συμπερασματικά, σύμφωνα με την Δρ Δεδούση, «η διατροφή των αυγοπαραγωγών ορνίθων που εκτρέφονται σε δάπεδο, με πάστα ελιάς αποτελεί μια βιώσιμη στρατηγική καθώς συμβάλει στην παραγωγή αυγών με βελτιωμένη ποιότητα κελύφους, αναβαθμισμένη θρεπτική αξία και ελκυστικά για των καταναλωτή οργανοληπτικά χαρακτηριστικά».   

Η έρευνα, πέρα από τα επιμέρους αποτελέσματα, θέτει τις βάσεις για την εμπορική αξιοποίηση του προϊόντος αυτού. Έχει ήδη σχεδιαστεί ένα μελλοντικό πλάνο, σε συνεργασία με την πτηνοτροφική επιχείρηση που συμμετείχε στο έργο, το οποίο αφορά την κυκλοφορία στην αγορά αυγών εμπλουτισμένων με πάστα ελιάς, τα οποία θα προσφέρουν στους καταναλωτές μία νέα επιλογή με υψηλή θρεπτική αξία και οικολογική ευαισθησία. Η προοπτική αυτή ανοίγει νέους δρόμους για την ελληνική πρωτογενή παραγωγή, προωθώντας την καινοτομία και την αειφορία σε ένα προϊόν με μακροχρόνια βιωσιμότητα και προστιθέμενη αξία. 

Η Δρ. Δεδούση συνοψίζει το όραμα πίσω από αυτή την καινοτόμο προσπάθεια: 
«Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η ενσωμάτωση φυσικών υποπροϊόντων, όπως η πάστα ελιάς, στο σιτηρέσιο των ζώων μπορεί να συμβάλει στην παραγωγή τροφίμων υψηλής διατροφικής αξίας με σεβασμό στο περιβάλλον, την υγεία και την ευζωία των ζώων. Είναι μια προσέγγιση που υπηρετεί τόσο τον παραγωγό όσο και τον καταναλωτή, καθώς και το οικοσύστημα στο οποίο λειτουργούμε.» 

Με αυτόν τον τρόπο, η επιστημονική κοινότητα, η πρωτογενής παραγωγή και η αγορά ενώνουν δυνάμεις σε μια προσπάθεια που συνδυάζει καινοτομία, περιβαλλοντική ευαισθησία και κοινωνική υπευθυνότητα, φέρνοντας στην πρώτη γραμμή ένα νέο πρότυπο παραγωγής τροφίμων που ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες και προκλήσεις. 

_{Η έρευνα εντάχθηκε στο πλαίσιο του έργου «Παραγωγή αυγού υψηλής περιεκτικότητας σε ωφέλιμα για τον καταναλωτή λιπαρά οξέα, με την προσθήκη πάστας ελιάς στη διατροφή των αυγοπαραγωγών ορνίθων» και ακρωνύμιο: ‘OlivEgg’ με κωδικό ΚΜΡ6-0084177 της δράσης «Επενδυτικά Σχέδια Καινοτομίας» του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Κεντρική Μακεδονία».} 

Πληροφορίες: Δρ. Άννα Δεδούση Κτηνίατρος, Εντεταλμένη Ερευνήτρια, Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών, Θεσσαλονίκη, dedousi@elgo.gr 

Κείμενο: Αλεξάνδρα Σαχίνη